Kapat

FARABİ’NİN HAYATI VE ÇALIŞMALARI

Anasayfa
BİLİM ADAMLARI FARABİ’NİN HAYATI VE ÇALIŞMALARI

FARABİ’NİN HAYATI

Ünlü bilim insanı Farabi, 870 yılında Türkistan’da Farab’ta doğdu. Hayatı hakkında ayrıntılı bir bilgi yoktur. İlk eğitimini doğduğu Gençliğinde Türkistan’dan göç ederek bir süre İran’da dolaştı. Daha sonra o zamanın ilim ve sanat merkezi olan Bağdata gelerek yüksek öğretimini burada tamamladı. Burada Farsça, Latince, Arapça ve Yunanca öğrendi. Çağının ünlü bilginlerinden Mantık, Dil bilgisi dersleri aldı. Daha sonra felsefe eğitimi aldı. Mantık bilgisini ilerletti ve eski yunan filozoflarından Aristoteles üzerindeki çalışmalara başladı.

Farabi bağdata döndükten bir süre sonra Mısıra gitti. Farabi 941 yılında Mısır’dan Halep’e gelerek “ Emir Seyfüddevle ” Hemedani’nin sarayında bulundu. Zamanın devlet adamlarından saygı  gördü. Farabi, Alçak gönüllü bir hayat sürerek Emir’in teklif ettiği yüksek maaşı kabul etmeyerek küçük bir ücretle yaşamayı yeğledi. Mısır’da kaldığı süre içerisinde Türk kıyafetleri ile dolaşır ve Türkçe konuşurmuş. Farabi 950 yılında Şam’da öldü ve Babüssagir’e gömüldü. Farabi, Batı kaynaklarında “Alpharbius” ya da “Alphartabi“ olarak geçer. Farabi, Aristoteles’ in bütün eserlerini açıkladığı ve incelediği için Muallim-i Sani (ikinci öğretmen) olarak ta bilinir .

FARABİ 1

Felsefe biliminin Müslümanlar arasında tanınmasında ve benimsenmesinde büyük görevler yapmıştır. Ayrıca Türk filozoflar ve siyaset birincilerinden olan fizik konusunda dikkat çeken önemli bir çalışması vardır. Bu eser “Boşluk üzerine” adıyla bilinir. Farabi’nin bu eseri incelendiğinde, diğer Aristotelesçiler gibi, boşluğu kabul etmediği anlaşılmaktadır. Farabi’ ye göre eğer bir taş, içi su dolu olan bir kaba, ağzı aşağıya gelecek şekilde batırılacak olursa, taşın içine hiç su girmediği görülür. Çünkü hava bir cisimdir ve kabın tamamını doldurur, suyun içerisine girmeyi engeller. Buna karşılık eğer, bir şişe ağzından bir miktar hava emildikten sonra suya batırılacak olursa, suyun şişenin içerisinde yükseldiği görülür. Yapılan inceleme sonucunda doğada boşluk olmadığı anlaşılır.

FARABİ 2

Ancak, Farabi’ ye göre suyun şişe içerisinde yukarıya doğru yükselmesin “Aristoteles fiziği” ile açıklamak mümkün değildir. Çünkü Aristoteles suyun hareketinin doğal olarak yukarıdan aşağıya doğru olması gerektiğini söylemiştir. Fakat boşluk’ ta olanaksız olduğuna göre bu durum nasıl açıklanacaktır?  Farabi, Aristoteles fiziğinin yetersiz olduğuna dikkat çekerek hem boşluğun varlığını kabul etmeyen ve  bu olguyu açıklayabilen yeni bir varsayımla hareket etmeye başlamıştır. Bunun için iki kuram kabul eder;

YAPMIŞ OLDUĞU ÇALIŞMALAR

1-) Havanın esnek olduğu ve bulunduğu havanın tamamını doldurduğu, yani bir kapta bulunan havanın yarısını boşaltacak olursak, geriye kalan hava yine kabın her tarafının dolmasını sağlayacaktır. Bunu içinde kapta hiçbir zaman boşluk bulunmaz.

2-) Hava ile su arasında bir komşuluk ilişkisi vardır ve nerede hava biterse orada su başlar.

Bu iki ilkeyle beraber “Aristoteles fiziğini” eleştirerek geliştirmeye çalışmıştır.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir